Jet_van_Nieuwkerk©Babet_Hogervorst

Niet Gezond Meer: Orthorexia onder de loep

DEEL DIT ARTIKEL Facebook
Maartje
Dammers

Gezond eten en sporten. Daar is niets mis mee, toch? Wel als het zo’n obsessie wordt dat het je dagelijks functioneren in de weg staat. Dan spreek je van orthorexia. Het overkwam presentatrice/schrijfster Jet van Nieuwkerk op zestienjarige leeftijd. In de driedelige docuserie Niet gezond meer gaat ze op onderzoek uit naar deze niet-officieel erkende eetstoornis.

‘Hoe het precies begon? Ik was een onzekere, perfectionistische puber met een laag zelfbeeld’, zegt Jet. ‘Sporten en gezond eten was een vlucht voor mijn gevoel. Maar het werd een obsessie. Ik sportte op het laatst elke dag, zelfs in een tussenuur. Ook durfde ik niet meer af te spreken met vriendinnen. Ik raakte in paniek als ik iets anders at dan in mijn schema stond of als ik een keer de sportschool oversloeg.’

Twee jaar

Haar omgeving had niet meteen in de gaten dat er iets mis was. ‘Orthorexia kun je goed geheim houden: zeker in deze tijd waarin sporten en gezond eten zo belangrijk zijn. Ik bleef ook gewoon eten maar in mijn hoofd was ik bezig om heel ziek te worden.’ En dat zag Jet na twee jaar zelf ook in. Ze besloot hulp te zoeken en stapte naar de huisarts. ‘Die adviseerde me om naar een diëtist te gaan. Dat is een logische maar niet per se een goede stap. Je pakt de oorzaak van het probleem namelijk niet aan. Uiteindelijk kwam ik bij een psycholoog terecht en daar heb ik geleerd om liever voor mezelf te zijn. Als je goed in je vel zit, heb je vanzelf het lichaam dat bij je past.’

Social media

Pas jaren nadat Jet haar eetstoornis had overwonnen, kwam ze in een artikel de term orthorexia tegen. ‘Ik herkende er zoveel van mezelf in. Het is echt een eetstoornis van deze tijd. Social media doet echt wat met je zelfbeeld. Je kunt je zelf voortdurend vergelijken met anderen die mooier zijn of het beter hebben. Ik moest het doen met plaatjes uit magazines maar ik had die beelden van fitgirls op social media ook mooi gevonden. Maar ik dacht echt dat ik de enige gek was die dit had.’ Omdat er zo weinig informatie over orthorexia te vinden is, besloot Jet zelf op onderzoek uit te gaan.

Voor Niet Gezond Meer sprak ze met deskundigen op het gebied van eetstoornissen, met voedingsspecialisten, social media-experts maar ook met patiënten. ‘Hoeveel mensen precies aan orthorexia lijden is moeilijk te zeggen. Er zijn geen cijfers bekend. Al heb ik wel het idee dat het net als bij anorexia meer bij vrouwen dan bij mannen voorkomt. Er is ook een dunne lijn tussen beide eetstoornissen. Ook bij anorexia is er een onderliggend probleem. Als ik niet op tijd aan de bel had getrokken had ik het binnen een paar jaar misschien ook wel gehad.’

Eet met mate

Wat Jet is opgevallen is dat de manier waarop wij omgaan met eten de laatste jaren flink is veranderd. Dat mensen tussen al die voedingsadviezen soms volledig het spoor bijster raken snapt ze wel. ‘Maar niets is goed of slecht. Ik eet alles maar altijd met mate.’ En ja, ook heus weleens een dessert of iets anders ongezonds. Ze vindt het vervelend dat ze zich op dat gebied nog steeds moet verdedigen. Want ook in de documentaire valt op dat Jet nog altijd erg gezond eet. ‘Dat zal ik ook altijd blijven doen. En ik zal ook blijven sporten om mijn hoofd leeg te maken. Maar het is niet zo dat het maken van dit programma mij triggerde. In de eerste aflevering bekijk ik foto’s van mezelf van vroeger en dan herken ik me echt niet meer in dat meisje. Dat is een fijn gevoel. Al kan me wel voorstellen dat als er iets heel heftigs in mijn leven gebeurt, ik er wel in terug kan vallen. Het heeft toch iets veiligs.’

Hype of eetstoornis?

Jet is heel benieuwd hoe mensen op haar documentaire reageren. ‘Er zijn namelijk ook mensen die zeggen dat orthorexia een hype is die vooral in de Randstad voorkomt. Zelf zou ik het wel echt te gek vinden als het wordt erkend als een echte eetstoornis. Dan wordt een behandeling niet alleen vergoed door de zorgverzekeraar maar is de drempel om hulp te zoeken ook lager. Als mensen na het zien van de documentaire denken: ik ben de draad kwijt met eten en sporten, dan adviseer ik hen altijd om naar de huisarts te gaan. En deel het met je omgeving. Dat heb ik ook gedaan met mijn vriendinnen en scheelt echt de helft. Herken je het bij iemand uit je omgeving, vraag dan hoe het met diegene gaat. Ga niet pushen om te eten. Dat werkt niet.’

Niet Gezond Meer. Vanaf 23 mei drie woensdagen om 21.05 uur bij de NTR op NPO 3

Anderen lazen ook:7 smoothies die te mooi zijn om op te eten.

Altijd op de hoogte blijven van nieuws dat voor jongeren interessant is? Volg ons via WhatsApp, Snapchat, Facebook of Instagram. Of neem een proefabonnement op de krant!

DEEL DIT ARTIKEL Facebook

Reageren